Schuiframen in hout
Toolkitduurzaamerfgoed
Ventilatie bij draairamen in hout
Draairamen in hout:
Ventilatie via raam
Ventilatie via raam
Natuurlijke ventilatie
Natuurlijke ventilatie vindt plaats via roosters en eventueel via kieren en naden. De laatste is echter volledig ongecontroleerd kan daardoor tot tocht en onnodig energieverlies leiden.
Naden
Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen:
Luiken
Luiken
Ook luiken kunnen een positieve bijdrage leveren aan de energieprestatie. Het gangbaar houden, het opnieuw gangbaar maken van luiken of het opnieuw aanbrengen van luiken die in het verleden zijn verdwenen, zijn goede alternatieven voor energiebesparing. Er bestaan ook geïsoleerde luiken die de warmte binnen kunnen houden en tevens als zonwering kunnen dienen. De luiken hebben alleen een isolerend effect in gesloten toestand en zijn daarmee alleen tijdens de avond en nacht een aanvullende isolerende voorziening.
Er kan een onderscheid gemaakt tussen:
Glas-in-lood
Glas-in-lood venster
Glas-in-loodramen vormen een bijzonder thema bij na-isolatie omdat er veel risico’s aan kleven. Bij glas-in-lood bevinden de glazen ruitjes zich in H-vormige loodstrips die op de verbindingspunten zijn gesoldeerd. Het raam wordt vervolgens gekit om het wind- en waterdicht te maken en het te verstevigen. Bij grotere ramen worden ondersteunende brugstaven aangebracht om de ramen te dragen. Er kan, afhankelijk van de omvang van het raam, een aantal oplossingen worden toegepast om de warmte-isolatie met behoud van de ramen, te verbeteren:
Glas bij stalen ramen met monumentale waarden, technisch goed
Monumentaal stalen raam
Fenestra stalen raamprofielen
De kruising van stalen glasroeden bij het systeem Fenestra. Door de naad bij de aansluiting kan bij condensvorming sneller roestvorming optreden
Verhouding sponningdiepte en glasdikte
De benodigde Sponningdiepte (S) is tot een Glasdikte (G) van 15 mm, de Glasdikte (G) plus 10 mm. De benodigde Sponningdiepte (S) is vanaf een Glasdikte (G) van 16 mm, de Glasdikte (G) plus 12 mm.
Bij stalen raam met monumentale waarden geldt als uitgangspunt het behoud van de bestaande ramen. Verder wordt verlangd dat nieuw glas op een traditionele manier met een stoppasta wordt geplaatst. Bij sommige monumenten kan het zijn dat aan het oude glas een historische waarde wordt toegekend en dat het glas niet mag worden vervangen. In dat geval is alleen een (binnen)voorzetraam een optie.
De mogelijkheden om isolerend glas te plaatsen zijn afhankelijk van de sponningdiepte. Het standaard dubbel glas (HR++) heeft een dikte van ca. 22 mm en is gezien de ranke detaillering van historische stalen ramen zelden toepasbaar. Als uitgangspunt moet men voor de sponningdiepte nemen de dikte van het glas plus 10 mm. Voor dikkere varianten geldt plus 12 mm.
De stalen profielen geleiden koude en vormen dus kleine koudebruggen. Hoogwaardig isolatieglas heeft dan ook een relatief lager effect door deze profielen. Daarnaast treedt op de profielen extra condensvorming op waardoor weer sneller roest op kan treden. Met name bij roeden van het in de jaren ‘30 en ‘50 veelvuldig toegepaste systeem ‘Fenestra’ kan dit het geval zijn. De naden kunnen een capillaire werking hebben waardoor er vocht in de verbindingen kan ontstaan. Een tweede nadeel is de mogelijke optreding van thermische spanningen in het glas als gevolg van de koudebrug waardoor zelfs een risico tot breuk kan ontstaan. Daarnaast is isolerend glas zwaarder dan enkel glas waardoor het bestaande hang- en sluitwerk mogelijk te licht is om het raam te dragen. Aangezien het hang- en sluitwerk vaak in de ramen en kozijnen is geïntegreerd zal dan voor een lichter glas moeten worden gekozen.
Stalen ramen (glas)
Om een goede keuze te maken voor een beglazingssysteem moet eerst worden vastgesteld welke waarde het betreffende raam vertegenwoordigt. Daarnaast is het van belang om te kijken wat de technische staat is van het betreffende raam.
Houten ramen met monumentale waarden, technisch goed
monumentaal schuifraam
monumentaal kruisvenster met houten draairamen.
Plakroeden
Plakroeden of Wienersprossen zijn in de regel niet toegestaan bij monumentale ramen.
Bij houten raam met monumentale waarden, technisch goed geldt als uitgangspunt het behoud van de bestaande ramen. Hieronder vallen ook de roeden. Het toepassen van schijnroeden (Wienersprossen) wordt bij beschermde monumenten in de regel niet toegestaan. Ook wordt meestal verlangd dat nieuw glas op een traditionele manier met een stoppasta wordt geplaatst. Voor het toepassen van glaslatten aan de buitenzijde wordt in de regel geen toestemming gegeven tenzij er zich in de oorspronkelijke situatie glaslatten bevinden.
Bij sommige monumenten kan het zijn dat aan het oude glas een historische waarde wordt toegekend en dat het glas niet mag worden vervangen. In dat geval is alleen een (binnen)voorzetraam een optie.
De mogelijkheden om isolerend glas te plaatsen zijn afhankelijk van de sponningdiepte. Het standaard dubbel glas (HR++) heeft een dikte van ca. 22 mm en is gelet op de ranke detaillering van historische ramen (meest voorkomende sponningdiepte is 12 tot 15 mm), zelden toepasbaar. Voor de noodzakelijke sponningdiepte moet men de dikte van het glas nemen plus 10 mm. Voor dikkere varianten geldt plus 12 mm. In sommige gevallen kan gekeken worden of de sponning iets dieper kan worden uitgefreesd zodat een dikkere variant glas kan worden geplaatst. Veel hangt af van de profilering van het raamhout. In veel gevallen weegt de meerwaarde van het net iets dikkere glas niet wezenlijk op tegen de arbeidsintensieve en kostbare aanpassing van het raamhout.